انواع پانسمان زخم

پانسمان ماده یا پوششی است که بر روی زخم با هدف اولیه محافظت از زخم قرار داده میشود.

یک پانسمان بایستی به نحوی طراحی گردد که برای انواع زخم و مراحل مختلف درمان زخم مناسب باشد.

 

ویژگیهای پانسمان ایده آل

  • اگزودا و ترشحات اضافی زخم را جذب کند.
  • محیط مرطوب ایده آل در بستر زخم فراهم نماید.
  • خواص و ویژگیهای خود را به طور ثابت حفظ نماید.
  • دارای تنوع شکل و اندازه جهت استفاده در نقاط مختلف بدن باشد.
  • اجازه تبادل گازهایی مانند اکسیژن، دی اکسید کربن و بخارآب را بدهد.
  • استریل و عاری از میکروارگانیسم باشد.
  • نسبت به میکروارگانیسم ها و موادآلوده کننده خارجی نفوذناپذیر باشد.
  • حرارت مناسب (۳۷ درجه سانتیگراد) را در زیر پانسمان حفظ نماید.
  • مشاهده و بررسی زخم با وجود پانسمان در محل ممکن و آسان باشد.
  • زخم را از آسیب های خارجی و مکانیکی حفظ نماید.
  • به زخم نچسبد و در هنگام برداشتن از سطح زخم ذرات ریز و باقیمانده به جای نگذارد.
  • استفاده از پانسمان سالم و بی خطر باشد. با واکنشهای حیاتی بدن تداخل نداشته باشد.
  • حساسیت و واکنش آلرژیک را سبب نشود.
  • برای بیمار از لحاظ ظاهری و سهولت استفاده قابل قبول باشد.
  • مقرون به صرفه و متناسب با بودجه بیمار باشد.
  • بایستی پانسمان قابل دسترس بیمار باشد.
  • نیاز به تعویض مکرر نداشته باشد.

 

انواع پانسمان:

پانسمانهای ایجاد کننده محیط خشک

پانسمانهای محیط مرطوب

 

 

گاز و پنبه

این پانسمانها که مانند گاز و پنبه که در کشور ما نیز خیلی رایج هستند، بسیاری از ویژگیهای یک پانسمان ایده آل را ندارد.

موارد مصرف:

در انواع زخمهای خشک و تمیز به عنوان پانسمان اولیه

پانسمان مناسب جهت پانسمان فشاری و یا پانسمان ثانویه

مزایا:

جاذب ترشحات زخم

نقش محافظتی دارند.

در زخمهایی که نیاز به محیط خشک میباشد، محیط زخم را خشک نگه میدارند.

معایب:

گاز و پنبه به بستر زخم چسبیده، آن را خشک مینمایند و درحین برداشتن به بافت تازه تشکیل شده آسیب میرسانند. بنابراین این پانسمانها نبایستی مستقیما روی سطح مرطوب زخم گذاشته شوند.

همچنین ذرات و باقیمانده، فیبرو الیاف خود را در زخم به جای میگذارند.

به علاوه در مقابل نفوذ آلودگی و میکروارگانیسمهای عفونی قابل نفوذ میباشند.

نیاز به تعویض مکرر و صرف هزینه های اضافی دارند.

 

مطلب پیشنهادی: درمان خارش مقعد

 

گاز آغشته به مواد و محلول های ضد عفونی کننده

همانطور که پیشتر نیز اشاره شد، استفاده از محلول هایی مانند اسید استیک و هیپو کلریت بر بافتهای در حال ترمیم اثر سمی داشته و روند التیام را به تاخیر میاندازند.

فراورده های حاوی ستریمید مانند ساولن حتی در غلظتهای پایین سمی است. در صورت لزوم تنها در زخمهای عفونی استفاده از پوویدیدن آیوداین (بتادین) و کلرهگزیدین ارجع است.

مواد مختلفی جهت تمیز کردن بافت نکروز و ترشحات زرد رنگ فیبرینی داخل زخم وجود دارد. موادی مانند پراکسید هیدروژن ۱۰٪ و پمادهای حاوی آنزیم های لیز کننده (مانند فیبرینو لایزین)

در بعضی موارد، مواد و ترکیبات دیگری به همراه پانسمان گاز در درمان زخم به کارگرفته میشود که بعضی نسبتا موثر و بعضی غیرموثر حتی گاهی مضر میباشند. موادی مانند عسل خوراکی، محلول پرمنگنات، ترکیبات حاوی فنی توئین و حتی شربت آنتی اسید (آلومینیم ام جی).

اگرچه آلومینیم در التیام زخم تاثیر مثبت دارد و در پانسمانهایی مانند یورومتال استفاده شده است؛ اما استفاده از آن با فرم سوسپانسیون آلومینیم ام جی، آن هم مستقیم داخل زخم، جای تعجب دارد.

 

کرم سولفادیازین نقره (سیلور سولفادیازین)

در واقع این کرم نوعی پانسمان پوششی است که حاوی نقره میباشد و مانند پماد آنتی بیوتیک مورد مصرف در زخمهای سوختگی اندازه کوچک و زخم های عفونی دارد.

این کرم محلول در آب است ولی هنگامی که بر روی سطح زخم باز قرار داده میشود به سختی از روی آن پاک شده و جهت پیشگیری از آلودگی لباس و ملحفه بیمار لازم است پانسمان ثانویه بر روی این کرم قرار داد.

لازم به ذکر است:

استفاده از این کرم در کودکان زیر دو سال ممنوع میباشد.

هر ۱۲ ساعت یکبار نیاز به تعویض پانسمان دارد.

تیم پانسمان مجرب

هزینه اتاق پانسمان

سبب افزایش درد و ناراحتی بیمار میشود به همین دلیل نیاز به تزریق آرامبخش میباشد.

 

مطلب پیشنهادی: انواع زخم

 

گاز وازلینه

از یک لایه گاز آغشته به پارافین زرد یا سفید ساخته شده اند. که در بسته های چند عددی به صورت استریل و غیراستریل در دسترس میباشد.

موارد مصرف:

زخمها و سوختگیهای سطحی کوچک

محل دهنده پیوند پوست

مزایا:

به علت چرب بودن گاز وازلینه به سطح زخم نمیچسبد و به همین علت به بافت تازه تشکیل شده زخم آسیب نمیرساند.

سبب ایجاد محیط مرطوب در بستر زخم شده و مهاجرت سلولهای اپی تلیال را تسهیل میکند.

ارزان قیمت میباشد.

معایب:

این پانسمان قدرت جذب ترشحات را ندارد.

نیاز به پانسمان ثانویه دارد.

پارافین سطح زخم را پوشانده و به سختی از روی زخم پاک میشود.

ممکن است ذرات و رشته های گاز در زخم باقی بگذارد.

در افراد حساس ممکن است واکنشهای حساسیتی بدهد.

 

گاز آغشته به سالین ( سرم نمکی غلیظ استریل)

گاز آغشته به محلول نمکی ۲۰ ٪ غلیظ  نقش اسموتیک دارد. بدین تربیت که پس از تبخیر آب موجود در این پانسمان محیط نمکی پانسمان روی زخم، محیط جاذب ایجاد میکند.

مزایا:

کمک به افزایش پاکسازی بیولوژیک و تسهیل دبریدمان

محیط مرطوب ایجاد میکند اگرچه این رطوبت ایده آل و کنترل شده نمیباشد.

پانسمان آغشته به سالین سبب میشود که ترشحات چرکی و ذرات نکروتیک بافتهای مرده به داخل پانسمان گاز جذب شوند.

خاصیت پاک کنندگی و جاذب بو دارد.

همچنین در محیط نمکی ایجاد شده، میکروارگانیسم ها قادر به رشد نمیباشند و مناسب در زخمهای عفونی

سبب کاهش تورم زخم میشود.

مضرات:

این پانسمانها با حس ناخوشایند و سوزش در زخم همراه است.

جهت زخمهایی که تمایل به خونریزی دارند توصیه نمیشود.

در زخمهای با بافت گرانوله قرمز و یا اپی تلیزه صورتی رنگ منع مصرف دارد.

جهت زخمهایی که تاندون، عصب و عضله در عمق آنها مشخص است، توصیه نمیشود.

جهت تاثیر بهتر پانسمان بایستی در طول شبانه روز سه تا چهار بار تعویض شود. بنابراین زمان بر و سرد کننده زخم میباشد.

به پانسمان ثانویه نیاز دارد.

 

مطلب پیشنهادی: درمان خانگی زخم باز

 

پانسمان های جاذب، غیر چسبنده به سطح زخم

این پانسمان دارای یک پد پنبه ای- آکریلیک با قدرت جذب بالا میباشد که به یک لایه فیلم پلی استر با سوراخهای بسیار ریزمتصل میباشد.

پانسمان از این سطح پلی استر سوراخ دار بر روی زخم قرار میگیرد و بدون آن که به سطح زخم بچسبد به ترشحات زخم کمک کرده تا از طریق این سوراخها به داخل پانسمان – حاوی پنبه و آکریلیک – کشیده شده و جذب شوند.

این پانسمان در برندهای مختلف به نام کانتک لیر contact layer  شناخته میشود.

موارد مصرف:

زخمهای تمیز و یا محل زخم بخیه شده

محلهای دهنده پیوند پوست

زخم سائیدگی و پارگیها

سوختگیهای کوچک خانگی

پانسمان مناسب بعد از جراحی پیوند مو و لیزر پوست

مزایا:

قدرت جذب فوق العاده بالای ترشحات زخم

عدم چسبندگی به بافت تازه تشکیل شده زخم

بدون جای گذاری ذرات فیبر

قابل برش به اندازه دلخواه

ارزان قیمت

معایب:

نیاز به پانسمان ثانویه و یا چسب جهت ثابت نمودن بر روی پوست دارد.

 

 

پانسمان های استریل جراحی

این نوع پانسمانها به عنوان پانسمان جراحی بر روی محل برش جراحی و یا محل بخیه جراحی استفاده میشوند.

در دو نوع پارچه ای و یا پد پوشیده شده با فیلم که ضد آب است در اندازه های مختلف در دسترس میباشند.

موارد مصرف:

پانسمان مخصوص انواع بخیه جراحی

مناسب جهت تاول، بریدگی و خراشیدگی

 

 

 پانسمان اسپری فیلم شفاف

پانسمان فیلم به صورت ورقه ای شکل، شفاف و نازک میباشد. این پانسمانها چسبنده و قابل انعطاف بوده، از جنس پلی اورتان میباشد.

ترکیبات مشترک آنها شامل پلی اورتان و عناصر آکریلیک به عنوان چسب میباشند.

پلی اورتان ماده ای با حساسیت زایی بسیار کم است.

جهت انواع زخمهای خشک و سطحی

مخصوص بخیه خشک در صورت، بدن و انگشتان دست و پا

پانسمان مناسب اطراف درن و انواع فیکساتورهای ارتوپدی (پیچ و پلاک خارج از بدن)

پیشگیری از ایجاد زخم بستر

موارد مصرف:

زخمهای سطحی و کم عمق با ترشحات و اگزودای کم مانند: سائیدگیها

محل دهنده پیوند پوست

محل زخم جراحی

به عنوان پانسمان ثانویه

مزایای پانسمان فیلم شفاف:

ایجاد محیط استریل در محل بخیه جراحی

ضد آب و امکان استحمام با پانسمان

ضد باکتری و کاهش بروز عفونت زخم جراحی

شفاف و قابلیت رویت محل زخم جراحی از لحاظ خونریزی و یا نشت ترشحات

پد نچسب مرکزی و اطمینان از عدم آسیب به خط بخیه

ایجاد محیط مرطوب با حفظ ترشحات زخم در زیر پانسمان

نفوذ پذیر به تبادلات گازی (میزان عبور بخار آب بسته به نوع ترکیبات داخل پانسمان متفاوت میباشد.)

غیر قابل نفوذ نسبت به آب و میکروارگانیسمها

کاهنده درد، با مکانیسم مرطوب نگه داشتن انتهای آزاد اعصاب

اجازه رویت محیط زخم از خلال پانسمان شفاف فیلم

معایب:

قدرت جذب بسیار کم

نامناسب جهت زخمهای با ترشح متوسط تا زیاد

 

پانسمان های هیدرو کلوئید

این نوع پانسمانها محیط مرطوب ایده آلی را در بستر زخم فراهم می نمایند. در ساختمان این پانسمانها ذرات جاذب ترشح زخم (کربوکسی متیل سلولز) قرار دارد که پس از جذب اگزودا و ترشحات زخم ژله ای شکل شده و در بستر زخم محیط مرطوب فراهم می آورند.

لایه خارجی پانسمان از جنس پلی اورتان میباشد که نسبت به نفوذ آب و میکروارگانیسم ها غیرقابل نفوذ می باشد و پانسمان کاملا بسته یا نیمه بسته ایجاد مینماید.

 موارد مصرف:

زخمهای سطحی تا نیمه عمیق با ترشح کم تا متوسط

انواع زخم پای عروقی سطحی

زخم فشاری سطحی تا نیمه عمیق

مزایا:

غیر قابل نفوذ بودن به آب و امکان استحمام و شستشو

غیر قابل نفوذ نسبت به میکروارگانیسم ها و در نتیجه کاهش میزان بروز عفونت زخم

کاهنده درد، با پوشاندن انتهای آزاد اعصاب بستر زخم

کاهش تعداد تعویض های پانسمان از سه تا هفت روز (بسته به میزان جذب پانسمان)

معایب:

جهت زخمهای عفونی با میکروارگانیسم های بی هوازی (پسودوموناس) توصیه نمیشوند.

در زخمهای با حاشیه حساس و شکننده، برداشتن چسب پانسمان هیدروکلوئید بایستی با احتیاط انجام شود.

ژل تشکیل شده در زیر پانسمان نبایستی با نرشحات عفونی اشتباه شوند.

بوی بد حین تعویض پانسمان، ناشی از واکنش بین ترشحات زخم و مواد داخل ساختمان پانسمان است که با شستشو رفع میشود.

لبه های پانسمان جهت چسبیدن بهتر نیاز به چسب نواری دارند.

پانسمان های حاوی آلژینات کلسیم

این پانسمانها از پلی ساکاریدهای طبیعی جلبکهای دریایی تهیه میشوند.

در اندازه های مختلف و اشکال ورقه ای و پرکننده در دسترس میباشند.

موارد مصرف:

زخمهای سطحی تا عمیق با ترشح متوسط تا زیاد

انواع زخم پای عروقی و یا دیابتیک

انواع زخمهای فشاری

انواع زخمهای باز شده جراحی پر ترشح

مناسب جهت زخمهای حفره ای پر ترشح مانند سینوس پایلونیدال

مزایا:

امکان تبادل یون سدیم و کلسیم در سطح زخم و درنتیجه ایجاد محیط مرطوب زخم

خاصیت کنترل خونریزی به علت دارا بودن یون کلسیم امکان کنترل خونریزیهای کم و ناچیز سطح زخم

خاصیت کاهنده درد با مکانیسم مرطوب نگه داشتن انتهای آزاد اعصاب درون زخم

خاصیت جذب بالای ترشحات و مناسب درانواع زخمهای پر ترشح

معایب:

نیاز به پانسمان ثانویه دارند.

ژل تشکیل شده در نتیجه واکنش پانسمان با ترشحات زخم ممکن است با ترشحات عفونی اشتباه گرفته شوند.

جهت زخمهای خشک و یا بافت نکروز چرمی شکل مناسب نمیباشند.

 

مطلب پیشنهادی: زخم پای دیابتی

 

پانسمان های فوم

پانسمانهای فوم پلی اورتان در دو شکل ورقه ای و پرکننده زخم حفره ای در دسترس میباشند.

به علاوه این پانسمانها در دو نوع چسبنده و غیر چسبنده نیز ارائه شده اند که نوع چسبنده همان نوع غیرچسبنده ای است که با یک لایه فیلم ضد آب، نیمه تراوای چسبنده به عنوان لایه خارجی تلفیق شده است.

موارد مصرف:

زخمهای با ترشح متوسط تا زیاد

انواع زخمهای مزمن سطحی تا عمیق و حفره ای

زخمهای فشاری، انواع زخمهای عروقی و زخم های دیابتیک و زخمهای حفره ای ناشی از باز شدن محل بخیه جراحی

مزایا:

در دو نوع چسبنده و نوع نچسب در دسترس میباشند.

در انواع نیمه بسته و بسته موجود میباشند.

محیط مرطوب ایده آل در بستر زخم فراهم می آورند.

قدرت جذب بسیار بالایی دارند.

نقش محافظتی از بافت تازه تشکیل شده دارند.

در مناطق ناهموار بدن به راحتی میچسبند.

معایب:

محیط مرطوب ایجاد شده ممکن است دبریدمان اتولتیک کافی جهت بافتهای نکروز سیاه رنگ سخت ایجاد نکند.

مزایای پانسمان فوم حفره ای:

کاهش دهنده فضای مرده داخل زخم

پرکننده فضای حفره ای داخل زخم

جاذب حجم زیاد ترشحات زخم و درنتیجه کاهش نیاز به تعویض های متوالی پانسمان

معایب پانسمان های فوم حفره ای:

نیاز به پانسمان ثانویه دارند.

 

 

پانسمان های هیدروژل

نوعی از پانسمان های کلوئیدی است که حاوی پلیمرهایی است که در مجاورت با آب منبسط میشوند در حالی که خود این ذرات در آب حل نمیشوند.

در انواع ژل بی شکل، ژل ورقه ای و یا گاز استریل اشباع شده با ژل در دسترس میباشند.

این پانسمانها جهت هیدارته کردن و آب دهی زخمهای خشک طراحی شده اند و با عمل آب دهی به بافتهای خشک مرده  تحریک سیستم ایمنی بدن سبب فعال شدن نوع خاصی از دبریدمان به نام دبریدمان اتولیتیک میگردند.

موارد مصرف:

مناسب در انواع زخمهای با نکروز سیاه و زرد رنگ

انواع بافت نکروز خشک و چرمی شکل

انواع سوختگی های سطحی درجه یک و دو (خاصیت خننک کنندگی  و تسکین درد)

مزایا:

ایجاد محیط مرطوب ایده آل در بستر زخم جهت مهاجرت سلولی

جذب ترشحات زخم

هیداته و آب دهی بافت نکروز خشک

حمایت انتهای آزاد اعصاب و کاهش درد

پرکننده مناسب در زخمهای حفره ای و کاهش فضای مرده داخل زخم

معایب:

در زخمهای حفره ای که عمق آنها مشخص نمیباشند توصیه نمیشوند.

نیاز به پانسمان ثانویه دارند.

در صورت استفاده بر روی پوست سالم سبب خیس خوردگی و لیچ افتادن آن میشوند.

 

مطلب پیشنهادی: درمان زخم سوختگی

 

پانسمان های جاذب بو

درساختمان این نوع پانسمانها ذغال فعال شده جهت جذب بو، ترشحات زخم و میکروارگانیسمها تعبیه شده است.

این پانسمان شامل یک لایه در تماس با زخم از جنس آلژینات کلسیم و لایه خارجی از جنس کربن و به رنگ آبی میباشد.

موارد مصرف:

انواع زخمهای مزمن، عفونی و بدبو

مزایا:

قابلیت جذب ترشحات بد بوی زخم و ایجاد محیط تمیز بستر زخم

باعث جذب باکتری و میکروارگانیسمها و در نتیجه کاهش بوی بد زخم میشوند.

می توانند به عنوان پانسمان اولیه و مستقیما بر روی زخم قرار گیرند.

کاهش خطر خیس خوردگی زخم

معایب:

ممکن است به پانسمان ثانویه نیاز داشته باشند.

معمولا قابل برش نمیباشند.

 

 

پانسمانهای آنتی باکتریال یا پانسمانهای حاوی نقره

نقره عامل ضد میکروب وسیع الطیفی است که در پانسمانهای حاوی نقره با نسبتهای مختلفی نقره در داخل پانسمان تعبیه شده است.

موارد مصرف:

انواع زخمهای عفونی

انواع ورقه ای جهت زخمهای سطحی تا نیمه عمیق عفونی

انواع پرکننده جهت زخمهای حفره ای یا عمیق عفونی

پانسمانهای نانوکریستال نقره ورقه ای در سایزهای بزرگ جهت زخمهای سوختگی عفونی با ضخامت سطحی تا عمیق تا سه روز کاربرد دارند

پانسمانهای نانوکریستال نقره ۷ جهت زخمهای عفونی مزمن تا ۷ روز قابل نگهداری میباشند.

مزایا:

پانسمانهای حاوی نقره قابلیت کنترل و درمان عفونت در انواع زخمهای حاد و مزمن را دارند.

معایب:

در افراد با حساسیت شناخته شده به نقره توصیه نمیشوند.

نکات کاربردی:

پانسمانهای نانوکریستال اکتیکوت را بایستی با آب مقطر استریل فعال نمود. هرگز از نرمال سالین یا سرم شستشو استفاده نگردد.

در زیر پانسمان های حاوی نقره نبایستی از هیچ پماد یا کرم استفاده نمود.

 

پانسان عسل

مزیت استفاده از پانسمان عسل از گذشته های دور مورد توجه بوده است؛ اما ثابت شده است که کاربرد عسل طبیعی روی زخم به دلیل خطر بوتولیسم و کزاز خطرناک است و حتما باید از عسل مدیکال استفاده شود.

پانسمان عسل میدکال  PH پایین، اسمولاریته و خاصیت آنتی باکتریال بالا دارد و در برابر طیف گسترده ای از سوشهای مقاوم باکتریایی مانند  MRSA ، VR، قارچها و… موثر عمل میکند.

همچنین در حفظ رطوبت ایده آل محیط زخم، نقش موثری ایفا میکند و یکی از موثرترین پانسمانها در درمان زخم به شمار میرود.

 

 

پانسمان های کلاژن

کلاژن، پروتئینی است که در ماتریکس خارج سلولی جانوران وجود دارد و فراوانترین پروتئین بدن محسوب میگردد.

پانسمان زخم کلاژن بیشتر برای زخمهای مزمن با بهبودی  کند یا متوقف شده کاربرد دارند. همچنین برای زخمهای فشاری، محل پیوند، زخمهای جراحی، سوختگی و آسیبی که یک منطقه بزرگ از بدن را درگیر کرده باشد ، استفاده میشود.

نکته مهم در استفاده از پانسمان کلاژن این هست که  پانسمان کلاژن به عنوان “پوست دوم” موقت عمل می کنند که اجازه می دهد سلول های جدید رشد و شکوفا شوند. بدون آنکه ، مدت زمان بهبودی خیلی بیشتر طول بکشد.

درباره پانسمانهای کلاژن

فرایند بهبود زخم را تسریع نموده و بطور خاص در زخم های مزمن که دچار رکود ( Stagnation) شده کاربرد دارد.

پانسمان از جنس کلاژن طبیعی است که درمان زخم را در همه فازهای درمانی سرعت میبخشد.

هنگامی که ترشح کم است،  باید پیش از کاربرد با سرم فیزیولوژیک (Saline Normal) %9 ، یا محلول رینگرمرطوب شود.

استفاده از آن ها  در زخمهای عفونی مجاز نیست.

 

 

پانسمان هیدرو بالانس

پانسمانی که قادر است رطوبت بهینه را درتمام مراحل التیام زخم ایجاد نماید.

پانسمانی از جنس فیبرهای بیوسنتزی هیدروبالانس که میتواند حاوی ماده PHMB  (پلی هگزامتیلن بیگوآنید) باشد یا نوع ساده باشد.

در حال حاضر فقط پانسمان سوپرازورب ایکس در برند لوهمن روشه چنین ویژگی ای دارد:

ساختار بیولوژیک، پوشش پایانه های عصبی درد و درنتیجه کاهش شدت درد

مناسب جهت روی استخوان وتاندون (باز)

مخصوص زخمهای خشک، کم ترشح، با ترشح متوسط و یا عفونی .

قابل برش و ماندگاری طولانی (۸ – ۷ روز) .

 

 

پانسمان های هیدروفایبر

پانسمانهای Hydrofiber عبارتند از نوعی پد یا روبان نرم و غیربافته است که حاوی سدیم کربوکسی متیل سلولز است. مقدار زیادی ترشحات زخم را جذب میکند، به ژل نرم تبدیل میشود و محیط مرطوب زخم ایجاد میکند.

این ژل بدون آسیب رساندن به بافت تازه تشکیل شده، به دبریدمان اتولیتیک کمک میکند.

به عنوان پانسمان اولیه کاربرد بیشتری دارد، اما به نوعی پانسمان همه کاره میباشد و برای استفاده در حد متوسط و بسیار برای زخمهای سوختگی، مزمن و حاد استفاده میشود.

 

پد دبرید کننده زخم

از این نوع پد در حال حاضر فقط برند لوهمن روشه دارد و نام آن دبری سافت است. دبری سافت زیر بنای اصلی آماده سازی موثر بستر زخم است.

حضور تعداد زیاد از الیاف با انعطاف پذیری فوق العاده و تراکم بالا در این پد، برداشت انتخابی و موثر اسلاف، بقایای سلول های مرده، بایوفیلم و کراتوزیس را بدون آسیب یا با حداقل آسیب به بافت زنده تضمین میکنند و در پاکسازی بستر زخم و دبریدمان مکانیکال عالی عمل میکنند.

 

 

پانسمان فوق جاذب

این پانسمانهای چند لایه برای زخمهایی که ترشح (اگزودا) بسیار زیادی دارند طراحی شده اند انواع ابتدایی آنها فقط چند لایه هستند و داخل خود ذرات جاذب دارند که با جذب اگزودای زخم به شکل ژل درمیآیند.

اما انواع حرفه ای عبارتند از چندین لایه سلولزی حاوی مواد جاذب (SAP) که داخل یک محفظه کیسه ای که معمولا از جنس پلی استر هست، قرار گرفته اند لایه در تماس با زخم این پانسمانها آب دوست بوده، ترشحات را کامل به خود میگیرد و روی سطح زخم رطوبت مورد نیاز بر جا میماند.

همچنین این لایه به زخم نمیچسبد، لایه های میانی جاذب هستند و لایه خارجی آّب گریز است و به هیچ وجه ترشحات جذب شده داخل ساختار پانسمان حتی وقتی پانسمان تحت فشار قرار بگیرد، ازآن به بیرون نشت پیدا نمیکنند.

نمونه فوق العاده از این پانسمان که حتی میتواند جایگزین فوم شود پانسمان ویلی وازورب لوهمن روشه است.

 

 

کیسه زخم

این کیسه ها که شبیه به کیسه های استومی هستند در سایزهای مختلف برای زخمهایی که ترشحات آنها با پانسمان کنترل نمیشود و نیز مواردی مثل زخمهای ناشی از نشت ترشحات از درنها یا استوماها و… کاربرد دارند.

اگرچه جزو دسته پانسمانها نیستند اما به عنوان ابزاری جهت کنترل اگزودا در معرفی پانسمانها لازم است تا به آنها نیز پرداخته شود.

 

 

پانسمان های ژل سیلیکون ورقه ای

ورقه های ژل سیلیکون نرم، قابل انعطاف وقابل استفاده مجدد میباشند. جهت درمان بافتهای اسکار هیپرتروفیک و کلوئید (بافت و گوشت قرمز رنگ و برجسته ناشی از جای زخم و یا سوختگی) مورد مصرف دارند.

این نوع پانسمانها ممکن است به تنهایی و یا به صورت درمان مکمل به همراه لباسهای فشاری جهت نرم کردن و مسطح نمودن بافت هیپرتروفیک استفاده گردند.

موارد مصرف:

درمان جای زخم و یا سوختگیهای قدیمی و جدید

پیشگیری از تشکیل بافت و گوشت اضافه بلافاصله پس از کشیدن بخیه های جراحی

مزایا:

ژل ورقه ای شفاف با قابلیت رویت زخم

با قابلیت چسبندگی به نقاط ناهموار بدن

کم رنگ کردن بافتهای قرمز و پررنگ ناشی ازجای زخم جراحی یا سوختگی

مسطح نمودن بافتهای برجسته ناشی از جای زخم

قابل شستشو و قابلیت استفاده مجدد تا چهار هفته

قابل برش در اندازه دلخواه

قابلیت استفاده در زیر لباسهای فشاری، بانداژ و پروتز

معایب:

بایستی توسط چسب جراحی در موضع ثابت نگه داشته شوند.

جهت زخمهای باز توصیه نمیشوند.

در افراد با حساسیت شناخته شده نسبت به سیلیکون توصیه نمیشوند.

در افراد با شرایط و یا بیماری خاص پوستی توصیه نمیشوند.

 

 

پانسمان های زخم بر پایه هیالورونیک اسید

هیالورونیک اسید که به اختصار HA، هیالورونان یا هیالورونیت نیز نامیده میشود، ترکیبی طبیعی است که در پوست یافت میشود و عملکردهای بسیاری دارد؛ مانند حفظ رطوبت، انعطاف پذیری، کمک به بافت برای ترمیم، حفظ عوامل پوست مانند کلاژن و الاستین، و کمک به ایجاد مانعی حفاظتی در برابر میکروارگانیسمها.

پانسمانهای دارای HA عملکرد مقبولی در درمان زخمها دارند و فعالیت بیولوژیکی زخم را بهبود میبخشند.

پانسمانهای مبتنی بر هیالورونیک به اشکال پودر، گاز، در ترکیب با آلژینات، فیلم شفاف و… ارائه میشوند.

 

 

پانسمانهایی که بر اساس عملکرد متقابل ذرات هیدروفوب عمل میکنند

عملکرد این پانسمانها فیزیکی هست و در انواع مختلف به شکل گاز، فوم و … ارائه میشود و مکانیسم عمل آنها به این صورت است ک میکروب موجود در اگزودای زخم به سطح هیدروفوب این پانسمان ها متصل میشود، این اتصال موجب غیر فعال شدن میکروارگانیسم شده و با هر بار تعویض با باکتریایی زخم کاهش مییابد.

 

 

پانسمان بیولوژیک آمنیوتیک

پرده آمنیوتیک علاوه بر  کاهش درد و ناراحتی بیمار، روند بهبود زخم را نیز سرعت میبخشد.

اولین مورد استفاده از پرده آمنیوتیک در پزشکی در سال ۱۹۱۰ بوده است که از آن  برای پیوند پوست استفاده شد. بعد از آن برای درمان زخمهای سوختگی در سال ۱۹۱۳ پانسمان بیولوژیک را به کار بردند و از آن به بعد از این پرده برای درمان سوختگیهای سطحی در بسیاری از مراکز استفاده میشود.

در حال حاضر از این بافت به طور گسترده‌ای در چشم پزشکی به عنوان پانسمان بیولوژیکی برای سوختگیهای شیمیایی چشم، زخم و التهاب شدید استفاده میشود.

همچنین استفاده از پرده آمنیوتیک انسان، به عنوان روش درمانی زخمهای مزمن مانند زخم وریدی رواج دارد.

مطلب پیشنهادی: زخم سطحی

 

0 پاسخ

پاسخ دهید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
مشارکت رایگان.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *