لیزر تراپی

لیزر تراپی

لیزر درمانی کم توان (Low Level Laser Therapy)

در سال ۱۹۰۳ ، دکتر نیلز فینسن به دلیل همکاری در درمان بیماریها، به ویژه لوپوس ولگاریس، با تابش نور متمرکز، جایزه نوبل دریافت کرد. در سال ۱۹۶۰ ، پروفسور مایمن اولین لیزر یاقوت قرمز را ساخت. اما تنها در سال ۱۹۶۷ بود که مستر و همکاران توانستند پدیده “تحریک زیستی لیزر” را نشان دهند.

در سال ۱۹۹۹ ، ویلان و همکاران کار خود را در زمینه کاربردهای پزشکی دیودهای ساطع کننده نور (LED) برای استفاده در ایستگاه فضایی ناسا ارائه دادند. متعاقباً بیش از ۴۰۰ آزمایش فاز III تصادفی ، دوسوکور و کنترل شده با دارونما با بیش از ۴۰۰۰ مطالعه آزمایشگاهی لیزر درمانی کم توان (LLLT) منتشر شده است.

 

لیزر درمانی کم توان چیست؟

LLLT یک وسیله نوری است (معمولاً لیزر کم قدرت یا LED با محدوده توان (۱۰mW – 500mW) است که در آن نور با طول موجی درمحدوده قرمز تا نزدیک مادون قرمز با طیف (۶۰۰nm – 905nm) استفاده می شود زیرا این طول موج ها توانایی نفوذ به پوست و بافتهای نرم / سخت را دارند و در آزمایشات بالینی ثابت شده است که تأثیر خوبی بر درد ، التهاب و ترمیم بافت دارد. در این روش از لیزرهای کم توان برای تغییر روند بهبودی در سطح سلولی استفاده می شود.

به نظر می رسد اثرات لیزر کم توان با طول موج خاص خود لیزر مرتبط است. طول موج یا دوز ایده آل ، مدت زمان و محل انجام لیزر برای هر بیماری و هر زخم متفاوت است. تحقیقات نشان می دهد که انجام لیزر کم توان در کمتر ازمحدوده دوز موثر، اثر بخش نمی باشد. دوز بالینی موثر لیزر درمانی کم توان توسط شرکت تولید کننده متفاوت است و تحقیقات در این مورد ادامه دارد.

 

مکانیسم عمل لیزر تراپی کم توان

برای اینکه نور مرئی یا مادون قرمز در سیستم بیولوژیکی تأثیر بگذارد، فوتون باید توسط باندهای جذب کننده الکترونیکی متعلق به یک گیرنده فوتون یا کروموفور جذب شود (قانون اول فوتوبیولوژی). کروموفور یک مولکول (یا بخشی از یک مولکول) است که به یک ترکیب، رنگ میدهد (مثلا کلروفیل ، هموگلوبین ، میوگلوبین، سیتوکروم سی اکسیداز، سایر سیتوکروم ها، فلاوین، فلاوپروتئین ها یا پورفیرین ها).

“پنجره نوری” در یک بافت، طیف وسیعی از طول موج ها را توصیف می کند که در آن نفوذ نور به بافت با استفاده از طول موج های قرمز و نزدیک به مادون قرمز حداکثر میشود. طول موج بهینه حدود ۸۱۰ نانومتر تخمین زده شده است. میتوکندری ها “نیروگاه های سلولی” سلول های ما هستند و به همین ترتیب با فسفوریلاسیون اکسیداتیو مولکول های غذا و اکسیژن را به انرژی (ATP) تبدیل میکنند.

سیتوکروم سی اکسیداز (COX) به عنوان پذیرنده اصلی نور برای طول موج قرمز در سلولهای پستانداران مطرح شده است. اکسید نیتریک (NO) تولید شده در میتوکندری میتواند با اتصال به COX اکسیژن را به خصوص در سلولهای آسیب دیده یا هیپوکسیک جابجا کند.

 

ایجاد تغییرات با افزایش اکسیژن فعال

LLLT قادر است با افزایش گونه های اکسیژن فعال (ROS) و کاهش گونه های واکنش پذیر نیتروژن (RNS)، در پتانسیل اکسیداسیون سلولی تغییری در جهت اکسیداسیون بیشتر ایجاد کند. تصور می شود که اثرات طولانی مدت LLLT به دلیل فعال شدن عوامل مختلف رونویسی توسط مولکول های سیگنالینگ فوری شیمیایی حاصل از تحریک میتوکندری توسط لیزر کم توان است. مهمترین این مولکول های سیگنالینگ ATP ، cyclic-AMP ، NO و ROS باشد.

LLLT در دوزهای پایین باعث افزایش تکثیر سلولی فیبروبلاست ها ، کراتینوسیت ها ، سلول های اندوتلیال و لنفوسیت ها می شود. همچنین مکانیسم تکثیر سلولی، حاصل از تحریک نوری میتوکندری است که منجر به فعال شدن مسیرهای سیگنالینگ و تنظیمات رونویسی می شود و در نهایت باعث افزایش فاکتورهای رشد میشود.

LLLT می تواند آنژیوژنز را تقویت کرده و سنتز کلاژن را افزایش دهد تا به درمان زخم مزمن و حاد و کمک کند. در بسیاری از مطالعات مشاهده شده است که در لیزر درمانی کم توان دوزهای کم نور از دوزهای بسیار بالاتر موثرتر است. این دوزهای کم نور توانایی بهبودی پوست ، اعصاب ، تاندون ها ، غضروف ها و استخوان ها را نشان داده اند.

 

پارامتر های لیزر تراپی کم توان

برای موثر بودن LLLT ، پارامترهای تابش (طول موج ، قدرت ، چگالی توان ، پارامترهای پالس ، چگالی انرژی ، انرژی کل و زمان) باید در محدوده خاصی باشند. بهترین طول موج های نافذ در محدوده ۷۶۰-۸۵۰ نانومتراست و ممکن است هنگامی که توان پرتو ۱ وات است و تراکم سطح  ۵W/cm2 است ، به یک تراکم نور۵W/cm2  در عمق ۵ سانتی متر برسد.

چهار هدف بالینی برای LLLT وجود دارد:

  1. محل آسیب: به منظور بهبودی ، بازسازی و کاهش التهاب.
  2. غدد لنفاوی: برای کاهش ادم و التهاب.
  3. اعصاب: برای القای بی دردی.
  4.  نقاط هدف: برای کاهش حساسیت و آرامش فیبرهای عضلانی منقبض شده.

زمان درمان در هر نقطه در بازه ۳۰ ثانیه تا ۱ دقیقه است که چند بار در هفته و به مدت چند هفته اعمال میشود. در موارد ساده ممکن است یک نقطه درمان شود ، اما در اختلالات عملکرد پیچیده تر مانند رادیکولوپاتی گردن رحم یا کمر ۱۰ تا ۱۵ نقطه مورد درمان قرار گیرد.

 

اندیکاسیون

کاندیداهای لیزر درمانی کم توان افرادی هستند که از موارد زیر رنج می برند:

  • زخم های مزمن
  • زخم های حاد
  • زخم های جراحی
  • درد های مزمن مفصلی
  • اختلالات مفصلی و استئو ارتریت
  • درد های مزمن کمر یا گردن

 

کنتراندیکاسیون

کنفرانس انجمن لیزر درمانی آمریکای شمالی در سال ۲۰۱۰ جلسه ای درباره ایمنی و موارد منع مصرف برگزار کرد که توصیه های اصلی آنها عبارتند از:

  1.  چشم ها – پرتوهای لیزر را به سمت چشمها  قرار ندهید و همه افراد حاضر باید از عینک ایمنی مناسب استفاده کنند.
  2.  سرطان – در محل کارسینومای اولیه یا متاستاز ثانویه استفاده نشود، مگر اینکه بیمار تحت شیمی درمانی باشد و زمانیکه میتوان از LLLT برای کاهش عوارض جانبی مانند التهاب مخاط استفاده کرد.
  3. بارداری – مستقیماً روی جنین در حال رشد استفاده نشود.
  4. صرع – توجه داشته باشید که نور مرئی پالس با فرکانس پایین (<30 هرتز) ممکن است در بیماران حساس به نور و بیماران مبتلا به صرع باعث تشنج شود.

 

روش استفاده لیزرتراپی

در طی لیزر درمانی کم توان ، دستگاه لیزر برای مدت زمان مشخصی در کنار یا مستقیم روی بدن نگه داشته میشود. اگر مستقیماً روی بدن نگه داشته شود، یک صفحه کوچک بین لیزر و سطح پوست قرار میگیرد و تقریباً دو میلی متر فاصله ایجاد میکند. در طول درمان، طول موج خاصی از نور ساطع میشود. دوز درمانی ، که شامل مدت زمان و طول موج است، منعکس کننده رهنمودهای معمول بالینی است که توسط سازنده لیزر ایجاد شده است. اکثر افراد هیچگونه احساسی از لیزر درمانی گزارش نمیکنند.

قبل از استفاده از لیزر کم توان، بدن باید تمیز شده و شیو شده باشد. هم گیرنده و اپراتور لیزر درمانی کم توان باید از عینک برای جلوگیری از دیدن مستقیم نور لیزر استفاده کنند.

 

مزایای آن نسبت به سایر روشهای درمانی

لیزر درمانی یک درمان بدون درد و غیرتهاجمی در نظر گرفته می شود، در حالی که انجام سایر درمانها ممکن است دردناک و طاقت فرسا باشد. شاید از همه مهمتر، لیزر درمانی کم توان امکان دسترسی به زخم یا محل دردناک را بدون آسیب رساندن به هیچ یک از بافت های اطراف فراهم می کند.

 

در حالی که لیزر درمانی کم توان اکنون به طور گسترده ای مورد استفاده قرار می گیرد، FDA  شواهد مربوط به لیزر درمانی کم توان را بررسی کرده و هنوز آن را یک درمان تجربی می داند. بسیاری از شرکت های بیمه با نظر FDA موافق هستند ، که مستقیماً بر هزینه درمان برای مصرف کننده تأثیر می گذارد.

باید در نظر گرفته شود که آگاهی و استفاده از دوز صحیح لیزر درمانی کم توان برای موفقیت درمان ضروری است. روش های تعیین دوز صحیح همچنان یک موضوع تحقیقاتی است. برخی مطالعات تحقیقاتی در مورد اثربخشی استفاده از لیزر درمانی کم توان برای سرعت بخشیدن به ترمیم انواع زخم به نتایج مختلفی رسیده اند.

این موضوع احتمالاً به دلیل واریانس گسترده زخم است که در خود مطالعات (از زخم های حاد ، جراحی و مزمن) استفاده شده است. صرف نظر از اثربخشی درمان ، لیزر درمانی کم توان به عنوان یک جایگزین ایمن برای سایر روشهای تهاجمی که می تواند به بافت اطراف یا خود محل آسیب برساند، در نظر گرفته می شود.

 

انواع مختلف لیزر

لیزر آبی

-طول موج ۴۰۵ نانومتر / توان ۴۰۰ میلی ولت

کاربرد های بالینی

  • درمان آکنه
  • تاثیر آنتی باکتریال
  • تاثیر روی پایه های عروقی و رنگدانه های ملانین
  • قند خون

در طول موج های آبی این طول موج خاصیت آنتی باکتریال بیشتری دارد و برای پزشکانی که به دنبال خاصیت آنتی باکتریال هستند بهترین گزینه است.

 

-طول موج ۴۵۰ نانومتر / توان ۲ ولت

کاربرد های بالینی

  • بلیچینگ
  • درمان آکنه
  • تاثیر آنتی باکتریال
  • تاثیر روی پایه های عروقی و رنگدانه ملانین
  • قند خون
  • برش بافت نرم و جراحی

 

-طول موج ۴۶۲ نانومتر / توان ۱٫۵ ولت

کاربرد های بالینی

  • کامپوزیت
  • درمان آکنه
  • تاثیر آنتی باکتریال
  • تاثیر روی پایه های عروقی و رنگدانه ملانین
  • قند خون

 

لیزر قرمز

-طول موج ۶۳۵ نانومتر / توان ۵۰۰ میلی ولت

-طول موج ۶۳۵ نانومتر / توان ۷۰۰ میلی ولت

-طول موج ۶۶۰ نانومتر / توان ۴۰۰ میلی ولت

کاربرد های بالینی

  • افزایش خون رسانی
  • ضد التهاب
  • قند خون
  • کاهش ادم
  • میگرن
  • استئوآرتریت
  • تسریع در ترمیم زخم
  • کلاژن سازی
  • تقویت سیستم ایمنی
  • فشار خون
  • کلسترول خون
  • آنتی سلولیت

 

لیزر سبز

طول موج ۵۲۰ نانومتر / توان ۱ ولت

طول موج ۵۳۲ نانومتر / توان ۲۰۰ میلی ولت

کاربرد های بالینی

  • بهترین تاثیر در تحریک نقاط طب سوزنی
  • تاثیر روی پایه عروقی و رنگدانه های ملانین
  • اثرات روشن سازی پوست
  • تحریک کلاژن سازی

 

و در آخر

باید در مورد استفاده از LLLT واقع بین بود. LLLT برای تسکین درد مفید است و می تواند توانایی بدن برای بهبودی خود را تسریع کند. LLLT دارای تاریخچه طولانی و شواهد علمی بنیادی قوی است که استفاده آن در مدیریت درد را پشتیبانی میکند. عوارض کمی دارد و افراد مسن به خوبی تحمل میکنند.

لیزر یا LED شرایط مربوط به نقص ساختاری یا بی ثباتی چه در استخوان و چه در بافت نرم را اصلاح نمیکند. همچنین ، LLLT فقط باید به عنوان یک درمان کمکی برای تسکین درد در بیماران مبتلا به درد نوروپاتیک و نقص عصبی و دیگر درمان ها استفاده شود. نتایج موفقیت آمیز به مهارت های بالینی خوب، مرتبط با درک ماهیت آسیب، التهاب، ترمیم، درد و مکانیسم اثرات لیزر و LED بستگی دارد.

 

Cotler HB, Chow RT, Hamblin MR. The use of Low Level Laser Therapy (LLLT) for musculoskeletal pain. MOJ Orthop Rheumatol.. 2015;2(5):188‒۱۹۴٫ DOI: 10.15406/mojor.2015.02.00068

 

گردآورنده

فاطمه نوبخت کارشناس پرستاری

0 پاسخ

پاسخ دهید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
مشارکت رایگان.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *